X
تبلیغات
مذهبی- فرهنگی- اجتماعی و اطلاعات عمومی - اصطلاحات عرفانی
عاشقان هرگز نمیمیرند >> هیئت جوانان پنج تن آل عبا (ع) <<

اصطلاحات عرفانی

در هریک از مشرب های فکری چه خاص ، چه عام، واژه ها مبین مقصود و منظور گوینده آن مسلک و مرام دریافت شود.

اولین گام در درک معانی و مفاهیم واژه های هر مسلک و مکتب ، آشنایی و فهم کلمات و عبارات مورد استعمال در ادبیات شفاهی و بویژه مکتوب آنان است.

اینکه روی ادبیات مکتوب و مستند تاکید گردید به جهت آنست که گاه در گفتارهای شفاهی گوینده در صدد تمثیل مقاصد و اغراض خود است که میتوان به قول های متداول و معمول در عبارات روزانه تعبیر کرد اما در بخش کتابت و نوشتاری این قضیه شکل خاصی به خودش می گیرد و آن گفتار بر اساس سبک و سیاق خاصی است که اگر مخاطب یاشنونده کمترین آگاهی از آنچه قصد متکلم تفهیم آن را دارد نداشته باشد نه تنها چیزی عایدش نخواهد شد بلکه چه بسا در قلب و درگگونی آنچه گفته شده یا شنیده نیز صاحب اثر باشد بخصوص در نقل روایات.

ادبیات عرفان و تصوف نیز چنین است. اشتراکات لفظی آن با بخش فلسفه در تشریح پایه های اعتقادی و استفاده از گفتار منظوم و مسجع در زیبا بخشی کلام نمونه های این سبک ازگفتار است.

 کلام صوفیه مبتنی بر خلاصه گویی و کلی گویی و در رمز و راز سخن گفتن است اما شوریدگی کلام آنان در اشعار و یا اقوال موزون اینان همواره متمایز از آنچه بوده که در قالب نیت های مجازی به تقریر در آمده.

حدیث می و مطرب و مستی و گل و بلبل و زلف و گیسو و یار و شب و وصال و هجر ... تا خم ابرو و قبله دل و خال لب  همه و همه توصیفی زیبا و دل انگیز از مشاهدات روحانی صوفیان و عارفان و اهل دل دارد که سعی کرده اند این واژه ها را بصورت کنایه و استعاره و گاه تشبیه به کار برده تا ضمن ادای حق مطلب به حفظ جنبه اسرار گونه این باورها نیز خدمتی کرده باشند.

ضمن اینکه اشاره به این نکته هم بشود فرهنگ ایران فرهنگ شادی و عشق و مستی بوده و ایرانیان در دوره های تاریخی تا قبل از اسلام بواسطه آنکه کمتر درگیر تهاجمات خارجی و قتل و غارت مهاجمان بودند از شور و شادی و شعف خاصی برخوردار بودند و کشور گل و بلبل مصداق این خصیصه بوده اما بعد از پذیرش اسلام و تنگ نظری هایی که خلفای اسلامی بنام اسلام و شرع بر ایرانیان فهیم و صاحب فرهنگ روا داشتند و ناملایمات تاریخی که بر روح و روان ایرانیان اثری عمیق گذاشت کم کم این فرهنگ شادی فروکش کرد اما هیچگاه از بین نرفت و بسیاری از شعرا و ادبای ایران ضمن حفظ این فرهنگ در خلوت و بیان آن در اشعار خود سعی در به جریان انداختن دوباره این شور و مستی در شریانهای اجتماعی داشتند که موفق هم بودند و مورد استقبال عموم قرار گرفت.

آنچه در این بخش بعنوان اصطلاحات تقدیم مخاطبان میشود گزیده ای از انبوه کلمات و عبارات است که در متون عارفانه و صوفیانه با آن مواجه میشویم و بر اساس آنکه سطح هدفمندی سایت عمومی تعریف شده است آن بخش از کلمات انتخاب شده اند که ضمن کاربرد بیشتر آنها در این دسته از متون ، مبنای فهم سایر عبارات عارفان و صوفیان و اشعار آنان می باشد و مدخلی است در ورود به حریم اهل دل.


 منابع مورد استفاده
بخش اصطلاحات:

1-فرهنگ اصطلاحات دکتر جوادنوربخش ( دوره 8 جلدی)

2-فرهنگ اصطلاحات عرفانی    دکتر سجادی

+ نوشته شده در  جمعه 1385/09/17ساعت 21:33  توسط ابوالفضل محبی   |